อกุศลกรรมบถ 10: ทางแห่งกรรมชั่วที่ควรละเว้น
อกุศลกรรมบถ 10
อกุศลกรรมบถ แปลตามตัวได้ว่าทางแห่งกรรมที่เป็นอกุศล คือ การกระทำอันเป็นทางนำไปสู่ทุคติ มี 10 อย่าง แยกได้เป็น 3 หมวด คือ
กายกรรม 3 ได้แก่ 1. ปาณาติบาต (การฆ่าสัตว์) 2. อทินนาทาน (การลักทรัพย์) 3. กาเมสุมิจฉาจาร (การประพฤติผิดทางกาม) ทั้ง 3 ข้อนี้ ดูรายละเอียดปลีกย่อยได้ที่ หมวดศีล เรื่อง รายละเอียดของศีล 5 (1) ถึง (3) ตามลำดับ วจีกรรม 4 ได้แก่ 1. มุสาวาท (การพูดปด พูดเท็จ โกหก หลอกลวง) 2. ปิสุณวาจา (พูดส่อเสียด คือพูดยุยงให้เขาแตกแยกกัน) 3. ผรุสวาจา (พูดคำหยาบ) 4. สัมผัปปลาปะ (พูดเพ้อเจ้อ) ทั้ง 4 ข้อนี้ ดูรายละเอียดปลีกย่อยได้ที่ หมวดศีล เรื่อง รายละเอียดของศีล 5 (4) มโนกรรม 3 ได้แก่ 1. อภิชฌา (ละโมบ เพ่งเล็งอยากได้ของของผู้อื่นมาเป็นของตน) 2. พยาบาท (คิดร้าย ปองร้าย มุ่งร้ายต่อผู้อื่น) 3. มิจฉาทิฏฐิ (เห็นผิดจากคลองธรรม เช่น เห็นว่าทำดีได้ชั่ว ทำชั่วได้ดี) ทั้ง 3 ข้อนี้ เป็นกรรมที่เกิดขึ้นในใจ คือในทางความคิด ถ้าเมื่อใดมีกำลังที่มากพอ หรือมีโอกาสที่เหมาะสม ก็จะส่งผลให้เกิดการกระทำทางกาย หรือทางวาจาออกมา ซึ่งการกระทำเหล่านั้นก็อาจจะเข้าข่ายกายกรรม 3 ที่เป็นทุจริต หรือ วจีกรรม 4 ที่เป็น…