นฬปานชาดก ชาดกว่าด้วยการใช้ปัญญาพิจารณา Nalapan Jataka
นฬปานชาดก ชาดกว่าด้วยการใช้ปัญญาพิจารณา
สถานที่ตรัสชาดก
ณ ป่าใหญ่ในหมู่บ้านนฬปาน แคว้นโกศล
สาเหตุที่ตรัสชาดก
ครั้งหนึ่ง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จไปถึงหมู่บ้านนฬปาน แคว้นโกศล พร้อมด้วยพระภิกษุสามเณรจำนวนหนึ่ง พระภิกษุทั้งหลายได้ลงไปอาบน้ำในสระน้ำ เห็นต้นอ้อขึ้นอยู่มากมาย จึงให้สามเณรไปตัดมาทำกล่องเข็ม
เมื่อสามเณรตัดต้นอ้อขึ้นมาดู ก็รู้สึกแปลกใจ เพราะต้นอ้อไม่มีปล้องเลย เป็นรูกลวงตลอด จึงพากันไปแจ้งพระภิกษุ พระภิกษุทั้งหลายจึงนำต้นอ้อไปเพื่อกราบทูลถามพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อพระพุทธองค์ทอดพระเนตรแล้ว ทรงระลึกชาติด้วยบุพเพนิวาสานุสติญาณ แล้วตรัสว่า
“ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย ต้นอ้อที่เธอเห็นเป็นรูกลวงตลอดนี้ เกิดขึ้นเพราะแรงอธิษฐานของเราแต่ชาติปางก่อน”
แล้วพระพุทธองค์ทรงเล่า นฬปานชาดก ดังนี้
เนื้อหาชาดก
พญาวานรตัวหนึ่งคุมบริวารประมาณแปดหมื่นสี่พันตัวเข้าไปหากินในป่าทึบแห่งหนึ่ง แต่ก่อนที่จะเข้าไปในป่านี้ พญาวานรสั่งบริวารทั้งหลายว่า
“พี่น้องทั้งหลาย ในป่านี้เรายังไม่เคยไป ฉะนั้นอย่าประมาท อย่าชะล่าใจ จงระมัดระวังตัวตลอดเวลา ถ้าเห็นอะไรผิดสังเกตให้รอ…
